Wielka Brytania: MI5 ostrzega uczelnie przed chińskim fundatorem badań

MI5 wydało rzadkie publiczne ostrzeżenie, tzw. Espionage Alert, dotyczące China General Technology Research Institute (CGTRI). Według brytyjskiego kontrwywiadu instytut ma „bardzo silne powiązania” z chińskim MSS, a jego główną funkcją jest finansowanie badań, które bezpośrednio wzmacniają techniczne zdolności szpiegowskie tej służby. Chodzi o sztuczną inteligencję, cyberbezpieczeństwo, ukrytą komunikację i steganografię. W projektach finansowanych w ten sposób uczestniczyło ponad stu naukowców związanych z brytyjskimi uczelniami. Uważam, że najważniejsze w tym komunikacie jest jedno zdanie: MI5 przyznaje, że część naukowców mogła nie wiedzieć, kto jest ostatecznym fundatorem. Tak właśnie działa współczesne pozyskiwanie technologii. Nie wymaga werbunku, wystarczą grant, wspólna publikacja i zaproszenie na konferencję. Od publikacji ostrzeżenia sytuacja prawna się jednak zmienia. Brytyjska ustawa o bezpieczeństwie narodowym z 2023 r. penalizuje świadome wspieranie obcego wywiadu, a niewiedzę będzie dziś trudno wykazać. Oceniam, że polskie uczelnie powinny potraktować to jako lekcję. Weryfikacja ostatecznego źródła finansowania, rejestr współpracy zagranicznej w dziedzinach podwójnego zastosowania i konsultacja z pełnomocnikami ds. bezpieczeństwa to procedury, które w wielu polskich instytucjach istnieją głównie na papierze.